Kỳ thực tập tốt nghiệp – Hành trình trưởng thành của nghề Công tác xã hội

Không chỉ là một học phần bắt buộc trong chương trình đào tạo, thực tập nghề nghiệp còn là cơ hội để sinh viên ngành Công tác xã hội bước ra khỏi giảng đường, chạm vào thực tiễn và hiểu sâu hơn giá trị của nghề mình đang theo đuổi. Qua cuộc trò chuyện với một sinh viên vừa hoàn thành kỳ thực tập tốt nghiệp tại Ủy ban nhân dân xã Văn Lang, tỉnh Thái Nguyên, chúng tôi ghi nhận nhiều chia sẻ chân thực, xúc động về hành trình học hỏi, trưởng thành và tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp từ chính môi trường thực tế. Có những bài học không thể chỉ học từ giáo trình. Có những kỹ năng không thể chỉ rèn luyện qua những giờ học trên lớp. Và cũng có những trải nghiệm chỉ khi bước vào môi trường làm việc thực tế, sinh viên mới thực sự cảm nhận được ý nghĩa của nghề nghiệp mình đã lựa chọn.

Với sinh viên ngành Công tác xã hội, kỳ thực tập tốt nghiệp chính là một dấu mốc như thế. Không chỉ là khoảng thời gian để vận dụng kiến thức đã học, đây còn là hành trình giúp các em hiểu nghề rõ hơn, hiểu mình sâu hơn và trưởng thành hơn trong tác phong, kỹ năng cũng như trách nhiệm nghề nghiệp. Trong cuộc trò chuyện dưới đây, sinh viên Đàm Thị Huyền Trang - lớp CTXH K20 đã chia sẻ những cảm nhận chân thực của mình sau thời gian thực tập với vai trò một cán bộ tại bộ phận Văn hóa – Xã hội.

"Kỳ thực tập tốt nghiệp với em không chỉ là một phần bắt buộc trong chương trình học, mà còn là một hành trình rất đặc biệt. Đó là quãng thời gian em được bước ra khỏi sách vở, đến gần hơn với thực tế công việc, với người dân, với những câu chuyện đời sống rất thật, và cũng là lúc em hiểu sâu sắc hơn ý nghĩa của ngành Công tác xã hội mà mình đã lựa chọn. Những ngày đầu, em mang theo không ít sự hồi hộp và bỡ ngỡ. Mọi thứ đều mới mẻ: từ môi trường làm việc hành chính, cách xử lý hồ sơ, cho đến việc tiếp xúc với những công việc đòi hỏi sự cẩn trọng và trách nhiệm cao. Nhưng cũng chính từ sự mới mẻ ấy, em bắt đầu học được nhiều điều quý giá. Em hiểu đây là khi sinh viên chúng em rời khỏi không gian quen thuộc của giảng đường để bắt đầu làm quen với nhịp làm việc thực tế, với trách nhiệm công việc cụ thể và với những yêu cầu mang tính nghề nghiệp rõ rệt hơn.

Trong thời gian thực tập, em được giao thực hiện nhiều công việc cụ thể như sắp xếp, phân loại, rà soát hồ sơ của các thân chủ; kiểm tra giấy tờ xem đã đầy đủ, đúng quy định hay chưa; nhập liệu danh sách các đối tượng hưởng chế độ, chính sách; đối chiếu thông tin những người nhận quà, nhận hỗ trợ để bảo đảm tính chính xác. Những công việc tưởng chừng rất nhỏ ấy lại khiến em nhận ra rằng phía sau mỗi con số, mỗi dòng thông tin là quyền lợi thiết thân của người dân. Có lẽ vì vậy mà em càng hiểu rõ hơn giá trị của sự cẩn thận trong công việc. Em tự nhắc mình rằng: “Mỗi hồ sơ không chỉ là giấy tờ hành chính, mà còn gắn với hoàn cảnh, quyền lợi và niềm hy vọng của người dân.” Chính suy nghĩ ấy giúp em làm việc nghiêm túc hơn, chỉn chu hơn và có trách nhiệm hơn với từng nhiệm vụ được giao. Điều đáng quý ở kỳ thực tập không nằm ở việc em được giao làm những công việc lớn lao đến đâu, mà ở chỗ chúng em được trực tiếp tham gia vào quy trình công việc thật, từ đó hiểu được tính chất nghề nghiệp và trách nhiệm gắn với từng nhiệm vụ cụ thể.

Không chỉ làm việc tại văn phòng, em còn có cơ hội cùng các cô chú lãnh đạo đi phát quà cho các hộ gia đình chính sách, hộ có hoàn cảnh khó khăn và các đối tượng người có công. Những chuyến đi ấy để lại trong em rất nhiều cảm xúc. Khi trực tiếp đến với người dân, tận mắt nhìn thấy hoàn cảnh sống của họ, em cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của công tác an sinh xã hội ở địa phương. Em hiểu rằng công tác xã hội không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ vật chất, mà còn là sự quan tâm, sẻ chia và kết nối con người với nhau bằng tinh thần trách nhiệm và tình cảm chân thành.

Có những khoảnh khắc rất giản dị nhưng khiến em nhớ mãi. Đó là khi nhìn thấy niềm vui trên gương mặt của người dân lúc nhận quà, là khi nghe những lời cảm ơn mộc mạc nhưng ấm áp. Em đã tự nhủ: “Điều em nhận được sau mỗi chuyến đi không chỉ là trải nghiệm nghề nghiệp, mà còn là bài học về lòng nhân ái và sự đồng cảm.”

Bên cạnh đó, em còn hỗ trợ công tác hậu cần cho các buổi họp, tham gia hoạt động tuyên truyền, chụp ảnh truyền thông cho các sự kiện của xã, đồng thời được hướng dẫn soạn thảo một số văn bản hành chính như quyết định tăng lương. Những công việc ấy giúp em rèn luyện thêm nhiều kỹ năng thiết thực: từ kỹ năng quản lý hồ sơ, nhập liệu, xử lý công việc hành chính cho đến kỹ năng trình bày văn bản đúng thể thức, đúng quy định. Từ một sinh viên còn khá bỡ ngỡ trước môi trường làm việc thực tế, em dần học được cách chủ động hơn trong công việc, biết quan sát, biết lắng nghe và biết phối hợp tốt hơn với mọi người. Em nhận thấy bản thân trưởng thành lên từng ngày qua những việc rất bình thường nhưng đầy ý nghĩa.

Sau kỳ thực tập này, điều em quý nhất không chỉ là những kỹ năng em tích lũy được, mà còn là sự thay đổi trong nhận thức và tác phong làm việc. Em hiểu rằng để làm tốt công việc trong lĩnh vực Công tác xã hội, ngoài kiến thức chuyên môn còn cần một thái độ làm việc nghiêm túc, tinh thần trách nhiệm, sự kiên nhẫn và trái tim biết lắng nghe. Em cũng nhận ra rằng: “Thực tập không chỉ giúp em áp dụng kiến thức đã học, mà còn giúp em hiểu mình cần tiếp tục rèn luyện điều gì để trở thành một người làm nghề có năng lực và có tâm.” Kết thúc kỳ thực tập tốt nghiệp, em cảm thấy biết ơn vì đã có cơ hội được học hỏi, được trải nghiệm và được trưởng thành trong chính môi trường làm việc thực tế ấy.

Nhờ có thực tập, em không chỉ hiểu nghề rõ hơn mà còn biết mình cần tiếp tục rèn luyện điều gì để phù hợp với nghề. “Kỳ thực tập giúp em hiểu rằng muốn làm tốt nghề Công tác xã hội thì không chỉ cần kiến thức, mà còn cần cái tâm, sự trách nhiệm và khả năng lắng nghe, thấu hiểu con người.” 

Ủy ban nhân dân xã Văn Lang không chỉ là nơi em hoàn thành kỳ thực tập, mà còn là nơi giúp em có thêm niềm tin vào con đường nghề nghiệp mình đang theo đuổi. Những trải nghiệm trong suốt thời gian qua sẽ là hành trang quý báu để em bước tiếp trên chặng đường phía trước. Và với em, kỳ thực tập tốt nghiệp không chỉ là một dấu mốc học tập, mà còn là một bước trưởng thành đẹp đẽ của tuổi trẻ, của nghề nghiệp và của chính bản thân mình."

Những ngày đầu tiên đi thực tập thường là khoảng thời gian nhiều cảm xúc nhất. Đó là khi sinh viên rời khỏi không gian quen thuộc của giảng đường để bắt đầu làm quen với nhịp làm việc thực tế, với trách nhiệm công việc cụ thể và với những yêu cầu mang tính nghề nghiệp rõ rệt hơn. Chính từ những trải nghiệm trong thời gian thực tập nghề nghiệp, sinh viên dần học được cách nhìn nghề bằng chiều sâu cảm xúc và trách nhiệm, thay vì chỉ nhìn nghề qua lý thuyết hay khái niệm. Nếu giảng đường giúp các em xây nền kiến thức, thì môi trường thực tế giúp các em rèn tác phong, kỷ luật, kỹ năng xử lý công việc và khả năng thích nghi với yêu cầu của nghề nghiệp. Sự trưởng thành ấy đôi khi không đến từ những điều quá lớn lao, mà đến từ chính cách sinh viên thay đổi trong suy nghĩ, trong thái độ làm việc, trong cách các em nhìn nhận về nghề và về vai trò của bản thân trong tương lai. Đó cũng là lý do vì sao thực tập nghề nghiệp luôn giữ vị trí đặc biệt trong quá trình đào tạo sinh viên tại Nhà trường. Không chỉ giúp chúng em củng cố kiến thức, thực tập còn tạo ra cơ hội để sinh viên soi chiếu lại năng lực bản thân, định hình rõ hơn con đường nghề nghiệp và tích lũy những trải nghiệm đầu tiên mang tính nền tảng cho tương lai. Mỗi kỳ thực tập đi qua đều để lại trong sinh viên những dấu ấn rất riêng. Với sinh viên ngành Công tác xã hội, đó không chỉ là thời gian “đi thực tế” để hoàn thành chương trình học, mà còn là quá trình va chạm với đời sống, học cách làm nghề bằng kiến thức, bằng kỹ năng và bằng cả sự thấu cảm. Và có lẽ, giá trị lớn nhất mà thực tập nghề nghiệp mang lại không chỉ nằm ở những kinh nghiệm tích lũy được, mà còn ở chỗ giúp sinh viên thêm tin vào con đường mình đã chọn, để từ đó vững vàng hơn khi bước vào tương lai.

TS. Tạ Thị Thảo - SV Đàm Thị Huyền Trang - Lớp CTXH K20

Một số hình ảnh trong kỳ thực tập của Trang tại xã Văn Lang - Tỉnh Thái Nguyên