Thực tập tốt nghiệp là một học phần có ý nghĩa đặc biệt trong chương trình đào tạo sinh viên ngành Công tác xã hội, bởi đây là giai đoạn chuyển hóa kiến thức lý thuyết thành năng lực thực hành nghề nghiệp. Qua quá trình thực tập tại Phòng Văn hóa – Xã hội xã Tìa Dình, tỉnh Điện Biên, sinh viên không chỉ có cơ hội tiếp cận môi trường làm việc thực tế ở cơ sở mà còn từng bước rèn luyện kỹ năng giao tiếp, quan sát, phối hợp liên ngành và xử lý tình huống trong bối cảnh địa phương còn nhiều khó khăn. Những trải nghiệm này cho thấy vai trò quan trọng của thực tập nghề nghiệp trong việc hình thành tác phong chuyên môn, nâng cao ý thức trách nhiệm và giúp sinh viên hiểu sâu hơn về giá trị nhân văn của ngành Công tác xã hội. Dưới đây là những chia sẻ của sinh viên Vàng Thị Chi - lớp CTXH K20 về 7 tuần thực tập tại Phòng Văn hoá - Xã hội, xã Tìa Dình, tỉnh Điện Biên.

"Thực tập tốt nghiệp là một giai đoạn quan trọng trong quá trình học tập của mỗi sinh viên, đặc biệt đối với sinh viên chuyên ngành Công tác xã hội. Đối với em, khoảng thời gian thực tập tại Phòng Văn hóa – Xã hội, xã Tìa Dình, tỉnh Điện Biên không chỉ giúp em vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn mà còn mang lại nhiều trải nghiệm thực tế quý báu.
Trong thời gian thực tập tại xã, em đã được tham gia hỗ trợ cán bộ trong các công việc liên quan đến lĩnh vực văn hóa – xã hội. Đây là một địa phương vùng cao còn nhiều khó khăn, đời sống của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, trình độ dân trí chưa đồng đều. Chính vì vậy, các hoạt động công tác xã hội tại địa phương giữ vai trò rất quan trọng trong việc hỗ trợ người dân tiếp cận chính sách và từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống.
Những ngày đầu thực tập, em không tránh khỏi cảm giác bỡ ngỡ khi lần đầu được tiếp xúc với môi trường làm việc thực tế. Em chưa quen với tác phong làm việc hành chính cũng như kỹ năng giao tiếp với người dân. Tuy nhiên, nhờ sự hướng dẫn tận tình của các cô chú cán bộ trong xã, em đã dần thích nghi và từng bước làm quen với công việc như: hỗ trợ sao chép hồ sơ, tham gia kiểm tra, rà soát các chính sách dành cho các đối tượng, tìm hiểu hoàn cảnh của các hộ gia đình khó khăn.
Bên cạnh đó, em còn được tham gia vào một số hoạt động tuyên truyền về chính sách an sinh xã hội, hỗ trợ người dân làm các thủ tục liên quan đến bảo hiểm và trợ giúp xã hội. Những công việc tuy nhỏ nhưng đã giúp em rèn luyện kỹ năng giao tiếp, kỹ năng lắng nghe và cách giải thích vấn đề sao cho người dân dễ hiểu, dễ tiếp cận hơn.
Qua quá trình thực tập, em đã rút ra cho mình nhiều bài học kinh nghiệm quý giá. Trước hết là kỹ năng giao tiếp và tạo dựng mối quan hệ với người dân. Em nhận ra rằng sự chân thành, tôn trọng và thái độ nhiệt tình là những yếu tố quan trọng để tạo nên niềm tin. Khi có được sự tin tưởng, việc hỗ trợ và trao đổi thông tin với người dân cũng trở nên hiệu quả hơn.
Thứ hai là kỹ năng làm việc nhóm và phối hợp liên ngành tại địa phương. Trong thực tế, để giải quyết tốt các vấn đề liên quan đến lĩnh vực văn hóa – xã hội, không thể chỉ dựa vào nỗ lực của một cá nhân mà cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều bộ phận, nhiều cán bộ và cả sự tham gia của cộng đồng. Điều đó giúp em hiểu rõ hơn về tính liên kết trong công tác xã hội ở cơ sở.
Ngoài ra, em cũng học được cách quan sát, phân tích vấn đề và xử lý tình huống linh hoạt hơn. Qua tiếp xúc với người dân và tham gia vào các hoạt động thực tế, em hiểu rằng mỗi hoàn cảnh đều có những đặc thù riêng, vì vậy người làm công tác xã hội cần biết lắng nghe, tìm hiểu kỹ và lựa chọn cách tiếp cận phù hợp. Đây là một bài học rất quan trọng đối với em trong quá trình rèn luyện nghề nghiệp.
Tuy nhiên, bên cạnh những điều học hỏi được, em cũng nhận thấy bản thân vẫn còn nhiều hạn chế như: thiếu kinh nghiệm thực tiễn, đôi khi còn rụt rè khi tiếp xúc với người lạ, chưa thực sự tự tin khi xử lý những vấn đề phức tạp. Những hạn chế đó giúp em nhìn nhận rõ hơn năng lực của bản thân và cũng là động lực để em tiếp tục cố gắng, học hỏi và hoàn thiện mình trong thời gian tới.
Kết thúc quá trình thực tập tại Phòng Văn hóa – Xã hội xã Tìa Dình, em cảm thấy mình đã trưởng thành hơn rất nhiều, không chỉ về kiến thức mà còn về kỹ năng và thái độ nghề nghiệp. Đây thực sự là một trải nghiệm quý giá, giúp em hiểu rõ hơn về công việc của một nhân viên công tác xã hội trong thực tế, đồng thời định hướng rõ ràng hơn cho con đường nghề nghiệp của bản thân sau này.
Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo và các cô chú cán bộ tại Phòng Văn hóa – Xã hội xã Tìa Dình đã tạo điều kiện, tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em trong suốt quá trình thực tập. Những kinh nghiệm và bài học mà em có được trong thời gian này sẽ là hành trang quý báu để em tự tin bước tiếp trên con đường phía trước."

Từ góc độ đào tạo, có thể nhận thấy rằng quá trình thực tập tại Phòng Văn hóa – Xã hội xã Tìa Dình đã mang lại cho sinh viên những trải nghiệm nghề nghiệp thiết thực và có giá trị. Điểm đáng ghi nhận không chỉ nằm ở việc sinh viên được tham gia vào các hoạt động hỗ trợ hành chính, rà soát hồ sơ, tuyên truyền chính sách hay tìm hiểu hoàn cảnh của các hộ gia đình khó khăn, mà còn ở sự chuyển biến rõ rệt trong nhận thức nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm và thái độ làm việc. Thông qua môi trường thực tiễn, sinh viên đã bước đầu hiểu được đặc thù của công tác xã hội ở cơ sở, nơi yêu cầu người làm nghề không chỉ có kiến thức chuyên môn mà còn cần sự kiên nhẫn, tinh thần học hỏi, khả năng thích ứng và thái độ tôn trọng đối với người dân. Có thể khẳng định rằng, những trải nghiệm tích lũy được từ kỳ thực tập này sẽ là nền tảng quan trọng để sinh viên tiếp tục hoàn thiện năng lực nghề nghiệp, sẵn sàng hơn cho quá trình công tác sau khi tốt nghiệp.

TS. Tạ Thị Thảo - SV Vàng Thị Chi - Lớp CTXH K20