Vai trò của thực tập tốt nghiệp trong hình thành năng lực nghề nghiệp cho sinh viên Công tác xã hội
Thực tập tốt nghiệp là một hợp phần có ý nghĩa đặc biệt trong chương trình đào tạo sinh viên ngành Công tác xã hội tại Trường Đại học Khoa học, bởi đây là giai đoạn giúp người học chuyển hóa kiến thức lý thuyết thành năng lực thực hành nghề nghiệp trong bối cảnh thực tiễn. Qua quá trình thực tập tại cơ sở, sinh viên không chỉ được tham gia vào nhiều hoạt động xã hội gắn với cộng đồng mà còn có cơ hội rèn luyện kỹ năng giao tiếp, tổ chức hoạt động, phối hợp công việc và xử lý tình huống trong môi trường hành chính cơ sở. Những trải nghiệm này cho thấy thực tập nghề nghiệp không chỉ là dịp để sinh viên đi thực tế, mà còn là quá trình trưởng thành quan trọng trong nhận thức, trách nhiệm và định hướng nghề nghiệp. Phần chia sẻ dưới đây của sinh viên Bạc Thị Thu Hoà - lớp CTXH K20 cho thấy những trải nghiệm từ kỳ thực tập thực sự là quý báu và cần thiết đối với không chỉ bản thân sinh viên mà còn cho thấy hướng đào tạo lý thuyết gắn với thực tiễn của Nhà trường là phù hợp với xu thế.
"Trong quá trình học tập tại nhà trường, thực tập là một nội dung quan trọng giúp sinh viên có cơ hội vận dụng kiến thức lý thuyết vào thực tiễn, đồng thời rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp và nâng cao nhận thức về vai trò của bản thân đối với xã hội. Đối với em, thời gian thực tập tại Ủy ban nhân dân xã Tân Cương, tỉnh Thái Nguyên đã mang lại nhiều trải nghiệm thực tế phong phú và những bài học ý nghĩa.
Trong thời gian thực tập, em được phân công làm việc tại bộ phận Đoàn Thanh niên của xã. Đây là môi trường làm việc năng động, gắn liền với nhiều hoạt động hướng đến cộng đồng. Tại đây, em đã được tham gia vào nhiều hoạt động khác nhau, từ các chương trình xã hội đến công việc hành chính, giúp em có cái nhìn toàn diện hơn về thực tiễn công tác tại địa phương.
Một trong những hoạt động nổi bật mà em được tham gia là hỗ trợ chương trình khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho người dân. Em đảm nhận các công việc như hướng dẫn người dân đăng ký khám, phân luồng, sắp xếp thứ tự và hỗ trợ bác sĩ ghi chép thông tin. Thông qua hoạt động này, em nhận thấy rõ vai trò của các chương trình an sinh xã hội trong việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng, đặc biệt đối với những người có hoàn cảnh khó khăn. Qua từng lượt người dân đến khám, em càng hiểu hơn giá trị của sự quan tâm kịp thời và ý nghĩa nhân văn của các hoạt động cộng đồng tại cơ sở.
Bên cạnh đó, em còn tham gia lễ ra quân tổng vệ sinh môi trường, cùng đoàn viên thanh niên thu gom rác thải, phát quang bụi rậm, làm sạch các tuyến đường trong xã. Ngoài ra, em cũng tham gia hoạt động trồng cây xanh tại khu vực nhà văn hóa và các tuyến đường liên thôn, góp phần cải thiện cảnh quan môi trường. Những hoạt động này tuy gần gũi, quen thuộc nhưng đã giúp em nhận ra trách nhiệm của tuổi trẻ trong việc chung tay xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp và nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ môi trường.
Không chỉ dừng lại ở đó, em còn được tham gia nhiều hoạt động phong phú khác như hỗ trợ tổ chức các buổi sinh hoạt Đoàn, chuẩn bị nội dung, tài liệu và tham gia điều phối chương trình; tham gia tuyên truyền về an toàn giao thông, phòng chống tệ nạn xã hội, phòng chống bạo lực học đường cho thanh thiếu niên; hỗ trợ các hoạt động văn hóa – văn nghệ, thể dục thể thao của địa phương; tham gia phát quà cho các hộ gia đình chính sách, hộ nghèo và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; hỗ trợ các chương trình tình nguyện như “Ngày Chủ nhật xanh”; tham gia chuẩn bị hậu cần cho các cuộc họp, hội nghị, lễ kỷ niệm của xã; làm công tác lễ tân như đón tiếp khách, hướng dẫn vị trí, hỗ trợ đại biểu trong các chương trình; hỗ trợ cán bộ Đoàn trong việc thống kê danh sách đoàn viên, quản lý hồ sơ và cập nhật dữ liệu; đồng thời tham gia viết tin bài, chụp ảnh cho các hoạt động của Đoàn Thanh niên.
Ngoài các hoạt động cộng đồng, em còn được tiếp cận với công việc hành chính tại UBND xã như nhập liệu, sắp xếp và lưu trữ hồ sơ, hỗ trợ xử lý một số giấy tờ đơn giản. Những công việc này giúp em hiểu rõ hơn về quy trình làm việc trong cơ quan nhà nước, đồng thời rèn luyện tính cẩn thận, chính xác và tinh thần trách nhiệm. Qua đó, em nhận ra rằng dù ở bất kỳ vị trí công việc nào, sự nghiêm túc và chỉn chu luôn là những yêu cầu cần thiết đối với người làm việc trong môi trường hành chính và công tác xã hội.
Thông qua quá trình thực tập, em đã học hỏi được nhiều kỹ năng quan trọng như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng tổ chức và kỹ năng xử lý tình huống. Đặc biệt, việc tiếp xúc trực tiếp với người dân đã giúp em hiểu rõ hơn về nhu cầu, khó khăn và mong muốn của họ, từ đó có cái nhìn thực tế hơn về ngành Công tác xã hội. Em nhận ra rằng để hỗ trợ người khác hiệu quả, trước hết cần biết lắng nghe, biết thấu hiểu và biết đặt mình vào hoàn cảnh cụ thể của từng đối tượng.
Bên cạnh những điều học hỏi được, em cũng nhận thấy bản thân vẫn còn một số hạn chế như thiếu kinh nghiệm thực tế, đôi khi còn lúng túng trong xử lý công việc và chưa thật sự tự tin trong một số tình huống. Tuy nhiên, chính những hạn chế đó lại giúp em nhìn nhận rõ hơn về bản thân, từ đó xác định được những điểm cần tiếp tục rèn luyện và hoàn thiện trong thời gian tới.
Kết thúc đợt thực tập, em nhận thấy mình đã trưởng thành hơn về cả kiến thức, kỹ năng và nhận thức nghề nghiệp. Em hiểu rằng để trở thành một người có ích cho xã hội, không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn cần tinh thần trách nhiệm, sự chủ động, lòng kiên trì và ý thức không ngừng học hỏi. Những trải nghiệm thực tế tại Ủy ban nhân dân xã Tân Cương đã giúp em hiểu sâu sắc hơn giá trị của công tác cộng đồng, đồng thời định hướng rõ ràng hơn cho con đường học tập và nghề nghiệp của mình trong tương lai.
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các cô chú, anh chị tại Ủy ban nhân dân xã Tân Cương, đặc biệt là các anh chị trong Đoàn Thanh niên, đã tận tình hướng dẫn và tạo điều kiện cho em trong suốt quá trình thực tập. Những trải nghiệm tại đây sẽ là hành trang quý báu giúp em vững bước hơn trên con đường học tập và nghề nghiệp sau này."
Từ góc độ chuyên môn và đào tạo, có thể nhận thấy rằng quá trình thực tập đã mang lại cho sinh viên nhiều trải nghiệm có giá trị, cả về mặt thực hành nghề nghiệp lẫn phát triển nhận thức cá nhân. Điểm đáng ghi nhận là sinh viên không chỉ tham gia vào các hoạt động mang tính phong trào, cộng đồng như hỗ trợ khám bệnh, phát thuốc miễn phí, vệ sinh môi trường, trồng cây xanh, tuyên truyền cho thanh thiếu niên hay hỗ trợ các chương trình an sinh xã hội, mà còn được tiếp cận với công việc hành chính cơ sở, từ đó có cái nhìn toàn diện hơn về vai trò của người làm công tác xã hội trong môi trường địa phương.
Thông qua các hoạt động thực tiễn, sinh viên đã bước đầu hình thành và củng cố những năng lực cần thiết của một người làm nghề như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc nhóm, khả năng tổ chức công việc, sự linh hoạt trong xử lý tình huống và thái độ trách nhiệm với cộng đồng. Bên cạnh đó, việc tự nhận diện những hạn chế của bản thân như thiếu kinh nghiệm, còn lúng túng trong một số tình huống hay chưa thật sự tự tin cũng cho thấy sinh viên đã có sự nhìn nhận nghiêm túc, khách quan về quá trình rèn luyện nghề nghiệp của mình.
Có thể khẳng định rằng, thực tập tốt nghiệp không chỉ giúp sinh viên vận dụng kiến thức đã học vào môi trường thực tế mà còn tạo nền tảng quan trọng để phát triển tác phong nghề nghiệp, bồi đắp ý thức phục vụ cộng đồng và định hình rõ hơn con đường chuyên môn trong tương lai. Những gì sinh viên tích lũy được từ đợt thực tập sẽ là hành trang cần thiết để tiếp tục hoàn thiện bản thân và sẵn sàng hơn cho quá trình công tác sau khi ra trường.
TS. Tạ Thị Thảo - SV Bạc Thị Thu Hoà - Lớp CTXH K20
Một số hình ảnh trong thời gian SV Hoà thực tập tại UBND xã Tân Cương - tỉnh Thái Nguyên




