ĐỔI MỚI ĐÀO TẠO TIẾN SĨ KHOA HỌC QUẢN LÝ: TỪ TƯ DUY HÀN LÂM ĐẾN QUẢN TRỊ THỰC CHỨNG VÀ LIÊN NGÀNH

Ngày 5/4/2026, tại Trường Đại học Khoa học – Đại học Thái Nguyên đã diễn ra Hội nghị Khoa học với chủ đề “Đào tạo trình độ tiến sĩ ngành Khoa học quản lý”.

Hội nghị quy tụ các nhà khoa học, giảng viên và nghiên cứu sinh nhằm thảo luận về định hướng nâng cao chất lượng đào tạo, đặc biệt nhấn mạnh vào tính đặc thù và những chuyển dịch mang tính bước ngoặt trong nghiên cứu quản lý hiện đại. Sự khác biệt cốt lõi: Tư duy hệ thống và Quản trị thực chứng

Một trong những điểm nhấn quan trọng tại hội nghị là việc xác định lại bản chất của nghiên cứu khoa học quản lý. Thay vì chỉ dừng lại ở việc mô tả thực trạng bề mặt, nghiên cứu hiện đại đòi hỏi sự dịch chuyển sang mô hình thích ứng phức hợp, lấy Lý thuyết hệ thống làm lăng kính nền tảng. Sự khác biệt rõ nét nằm ở việc thu hẹp khoảng cách giữa luận án hàn lâm và giá trị thực tiễn. Hội nghị đã chỉ ra 6 hướng nghiên cứu ưu tiên mang tính thực chứng cao như: Tái thiết kế tổ chức, Tối ưu hóa quyết định đa tác tử, Tích hợp ESG trong kinh tế tuần hoàn, và Quản trị dựa trên dữ liệu. Mục tiêu cuối cùng là hình thành những "nhà quản trị kiến trúc hệ thống" có khả năng giải quyết các vấn đề phức hợp của nền kinh tế toàn cầu.

Tính liên ngành và xuyên ngành – Yêu cầu tất yếu Hội nghị khẳng định Khoa học quản lý không còn là một lĩnh vực đơn lẻ mà là giao thoa giữa khoa học hành chính, luật học, khoa học chính sách, khoa học tổ chức và lãnh đạo. PGS.TS Lưu Bích Ngọc nhấn mạnh rằng cấu trúc luận án tiến sĩ ngành này phải thể hiện rõ tính liên ngành (Interdisciplinary) và xuyên ngành (Transdisciplinary). Khác với các ngành truyền thống, nghiên cứu quản lý không chỉ là "tập hợp nhiều ngành" mà phải là sự tích hợp có hệ thống các lý thuyết và phương pháp để giải quyết một vấn đề chung, ví dụ như chuyển đổi số hay quản trị thông minh. Một luận án tốt phải thể hiện được sự thống nhất logic giữa câu hỏi nghiên cứu, khung lý thuyết liên ngành và phương pháp phân tích đa chiều.

Hiện đại hóa phương pháp luận theo chuẩn quốc tế Để nâng cao năng lực công bố quốc tế, hội nghị đã thảo luận sâu về việc đổi mới phương pháp nghiên cứu. PGS.TS Nguyễn Nghị Thanh nhận định, nghiên cứu sinh cần bước qua lối mòn của các phương pháp thống kê mô tả đơn giản để tiếp cận các mô hình hiện đại như: • Mô hình cấu trúc SEM để phân tích các biến tiềm ẩn như niềm tin, động lực. • • Phân tích nhân quả (DID, PSM, RDD) để đánh giá tác động của chính sách. • • Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI), Machine Learning và Big Data trong phân tích nội dung và hành vi quản trị. • Bên cạnh kỹ thuật, hội nghị cũng đặc biệt nhấn mạnh đến đạo đức nghiên cứu và liêm chính học thuật trong bối cảnh AI phát triển mạnh mẽ, coi đây là thước đo quan trọng cho năng lực của một nhà nghiên cứu độc lập.

Tầm nhìn mới cho đào tạo tiến sĩ Hội nghị kết thúc với thông điệp mạnh mẽ về việc đổi mới chương trình đào tạo theo hướng lấy chất lượng nghiên cứu, tính mới của tri thức và năng lực công bố làm thước đo.

Việc xây dựng mô hình "Triple Helix" (sự kết hợp giữa Nhà nước – Viện/Trường – Doanh nghiệp) trong đánh giá thực chiến sẽ là hướng đi mới giúp các sản phẩm đào tạo tiến sĩ ngành Khoa học quản lý thực sự trở thành nguồn nhân lực tinh hoa cho đất nước trong thời kỳ mới.